g_vote = '0'; setlocale (LC_TIME, $mosConfig_locale); ?>g_vote = '0'; setlocale (LC_TIME, $mosConfig_locale); ?>g_vote = '0'; setlocale (LC_TIME, $mosConfig_locale); ?>urn $string; } } ?> > FINE('_PDF_POWERED','Joomla! ile Güçlendirilmiştir'); ?> Türkiye Icin Geri Donusum - Atık Kategorileri

Türkiye için Geri Dönüşüm

Font Büyüt  Font Küçült  Varsayılan Font  Skip to content Sıkça Sorulan Sorular


Tekstil

icon03.jpgTekstil sanayi, imalat sanayi içerisinde yer alan en uzun ve kompleks endüstriyel zincirlerden birisidir.

1- giyim

2- ev tekstilleri

3- endüstriyel kullanım

olmak üzere üç temel nihai kullanım alanından doğan bir talebe sahip olan, KOBİ’lerin hakim olduğu ve alt sektörlere parçalanmış heterojen bir sektördür.


Çıkan Atıklar ve Bertaraf İşlemleri


Tekstille ilgili üretim birimlerinde; parça kumaş, ilmar (iplik atıkları), şilte (pamuk balyalarında kullanılan kaneviçe), elyaf atığı, pamuk tozu, üstübü ve kadife tozu gibi endüstriyel katı atıklar oluşmaktadır.

Üretim birimleri bu katı atıkların bir kısmını geri dönüşüm için hurdacılara satmakta, bir kısmını da çöpe atmakta veya yakmaktadırlar. Parça kumaş ve üstübüler büyük oranda geri kazanılırken iplik fabrikası atıkları, özellikle telef yakılmakta veya çöpe atılmaktadır. Kadife tıraş tozunun beyaz olanı tutkal yapımında ve banknotlarda kullanılırken, renkli olanları atılmaktadır.

Tekstil ambalaj, ambalaj sanayinde genel olarak torba, çuval gibi formlarda kullanılmaktadır. Tülbent, file, kanaviçeler de yaygın olarak kullanılan ambalaj malzemeleridir.Tekstil ürünleri; oksijen girişine, su ve karbondioksit çıkışına izin verdiği için özellikle tarım ürünlerinin ambalajında kullanılır.Ayrıca ambalajlamada kullanılan halat, urgan, rafya, sicim, ip gibi malzemeler de tekstil ürünleri arasında yer almaktadır.Geri kazanılmış tekstil ambalajlarından dolgu ve yalıtım malzemesi olarak yararlanılabilmektedir.

Tekstil atıkları üç ana grup altında toplanabilir.

1-Suni ip fabrikalarından çıkan atıklar,

2-Tekstil imalatı atıkları,

3-Tüketicilerin tekstil atıklarıdır.

Tekstil atıkları hurdacılar tarafından toplanıp şekil ve tiplerine veya karışımlarına göre sınıflandırılır. Ardından bu atıklar tiftikleme makinesine atılırlar. Bazı tekstil atıklarından keçe ve temizlik aracı yapılabilmektedir. İplik atıkları doğal hammaddelerle karıştırılarak prosese yeniden sokulabilir. Naylon, polyester gibi termoplastik lifler içeren tekstil atıkları eritme ve yumuşatma işlemiyle plastik kısım alındıktan sonra geri dönüştürülebilir.

 

Tekstil yan sanayinde kullanılan ürünler; Ana ürünler, Düğme, Fermuar, Çıt çıt, Rivet ve Cırt bant (Tekstil bandı)’ dır. Bu ürünlerin atıklarının ayrı ayrı geri kazanım prosesleri vardır.

Tekstil atığı oluşturan üretim birimleri genelde bunları ayrı toplayıp tekstil hurdacılarına veya tekstil atığı işleyen fabrikalara satmaktadırlar. Yapılan bu işlem doğrudur. Ancak oluşan her atığı satmak yerine tesis içerisinde değerlendirme yoluna da gidilmelidir. Dokuma ve giyim üretim dalında kumaş dokuma, nakış ve dikim işlerinden çıkan tekstil atıkları parça halinde olduğu için değerlendirilmektedir. Ancak iplik üretiminde atık olarak çıkan telef pek değerlendirilmemekte, genelde yakılmaktadır. Bu tür atıkları değerlendiren ve yeniden kullanılabilir hale getiren fabrikalar bulunmaktadır. Oluşan telefler buraya satılmalıdır. İplik fabrikalarında telef atığı oluşturmamak için tarak makinesi garnitür telinin sık sık temizlenmesi ve zaman zaman değiştirilmesi de gerekmektedir.

En büyük tekstil geri dönüşümü olarak artık kumaşı ya da işlenmiş hali olan keçeyi gösterebiliriz.


Tekstil sanayindeki en temel sorun atılan su miktarının fazlalığı ve onun taşıdığı kimyasal yük ile ilgilidir. Diğer önemli sorunlar ise;

  • enerji tüketimi,
  • hava emisyonları(VOC),
  • katı atıklar ve
  • kokudur.


Kaynaklar: http://www.iso.org.tr/tr/Documents/Cevre/WEB%20TEKSTIL%20SEKTORU%20CEVRE%20YONETIMI%20SUNUM.pps

http://www.eng.deu.edu.tr/fenmuh/s2/4/2-4.htm

http://www.suleymandeveci.com/arsiv/cevre/tekstilatiklarinincevreyeetkisi.pdf

Sakarya Üniversitesi Atıkların Değerlendirilmesi Ders Sunumu, H.Uçar, Ş.Üstün, A. Aslan, D. Keçecioğlu

.

 

Filtre     Sırala     Göster # 
Tarih Öğe Başlığı Yazar Tıklamalar
Pazartesi, 07 Nisan 2008 Tekstil Geri Dönüşümü sezen 17240
 
<< Başa Dön < Önceki 1 Sonraki > Sona Git >>
Sonuçlar 1 - 1 Toplam: 1
  • Plastik  ( 2 öğe )

     

    plastik.jpg Plastik, karbon(C), hdrojen (H), oksijen (O), azot (N) ve diğer organik ya da inorganik elementler ile oluşturduğu monomer adı verilen, basit yapıdaki molekülü gruplardaki bağın koparılarak, polimer adı verilen uzun ve zincirli bir yapıya dönüştürülmesi ile elde edilen malzemelere verilen isimdir.

    Tanımdan anlaşılacağı üzere plastikler doğada hazır bulunmaz, doğadaki elementlere insan tarafından müdahale edilmesi ile elde edilir. Elde edilmesi belli bir sıcaklık ve basınç altında, katalizör kullanılarak monomerlerin reaksiyona sokulması ile olur.


    Plastik ilk üretildiğinde toz, reçine veya granül halde olabilir. Genelde plastikler petrol rafinerilerinde kullanılan ham petrolün işlenmesi sonucu arta kalan malzemelerden elde edilir. Yapılan araştırmalara göre dünyadaki petrolün sadece % 4 lük bir kısmı plastik üretimi için kullanılmaktadır. Plastik yaklaşık 1000 yılda yok olur.

    Geri kazanıldığında çöp depolama alanının ömrü uzar. Yenilenmeyen hammadde kaynakları korunur. Tabiatı koruruz.

    Bir plastik şişe doğada 3 bin yıl süreyle yok olmuyor.

    1 ton plastik geri kazanıldığında 14 bin kW/sa enerji tasarrufu yapılmış olur.


    Kutuya Atılabilecek Malzemeler

    PET, PE, PS, PP, PVC Şişeler, Plastik Süt ve Ayran Kutuları, Plastik Torbalar, Plastik Soda Şişeleri, Plastik Meşrubat Şişeleri, Şampuan, Deterjan, Çamaşır Suyu Şişeleri, Strech Film, Yoğurt Kapları


    Kutuya Atılmaması Gereken Malzemeler

    Motor Yağı Kutuları, Boya Kutuları, Margarin Kapları, Kirli ve Yağlı Kaplar

    Kaynaklar: Vikipedi,özgüransiklopedi
    http://www.silivriliyiz.biz/haber?aid=1825

     

  • Yağ  ( 1 öğe )

    13.jpgYağ oda sıcaklığında yüksek viskoziteye sahip, yüksek miktarda karbon ve hidrojen içeren, suyla karışmayan ancak diğer yağlarla kolayca karışabilen maddelerdir. Yağlar yiyecek, yakıt, boya, makina sanayi dahil bir çok değişik amaçlarla kullanılırlar.

    Atık yağları iki grupta toplayabiliriz.

    • Atık madeni yağlar ( motor/endüstriyel yağlar, özel müstahzarlar ve kontamine olmuş yağlar)
    • Atık bitkisel yağlar

     


    Yönetmeliğe göre; atık yağ, kullanılmış taşıt yağları ve endüstriyel yağları (hidrolik sistem, türbin ve kompresör, kızak, dişli, sirkülasyon, metal kesme, çekme ve işleme, tekstil, ısıl işlem, ısı transfer, izolasyon ve koruyucu, pas ve korozyon, trafo, kalıp, pnömatik sistem koruyucu, gıda ve ilaç endüstrisi, genel amaçlı, kağıt makinesi, yatak ve diğer endüstriyel yağ ve gresleri) şeklinde tanımlanmaktadır.

     

    Tüketim miktarlarına bakıldığında yağın büyük bir bölümünün araçlarda ve endüstriyel proseslerde kullanıldığını göstermektedir.

     

    Atık yağın tehlikeleri;

     

    • Atık yağlar toprağa ve suya atılmamalıdır. Bulunduğu ortamı kirletir, ortamda yaşayan canlılara zarar verir. Ekotoksik özelliğe sahiptir.
    • Küçük fırınlarda yakılması yasaktır çünkü atık yağın içindeki ağır metal ve klor bileşimleri atık hava ile birlikte atmosfere salınarak havayı kirletir ve insan sağlığına zarar verir.
    • 1 litre yağ, 1 milyon litre suyu kullanılamaz, 5 milyon litre suyu içilemez duruma getirir.
    • 1 litre kullanılmış motor yağı, 800 bin litre içme suyunu kullanılamaz hale getirir.
    • 1 litre benzin, 800 bin litre içme suyunu kullanılamaz hale getirir.

     

    Atık yağlar yüzeysel sulara, kanalizasyona dökülmemeli ve evsel çöplerle karıştırılmamalıdır! Evsel çöplerle karışan yağlar depolama alanlarında yangın tehlikesi oluşturmaktadır. Biriktirilmeli ve lisanslı firmalara verilmelidir.

     

    Atık yağlar, yukarda belirtilen kirletici özellikleri yüzünden lisanslı firmalarca toplanıp, geri kazanım ve bertaraf işlemlerine tabi tutulmaktadır. Atık yağlara işe yarmaz, ekonomik değeri olmayan maddeler gibi bakmak son derece yanlış bir tutumdur. Günümüzde atı yağlarda ürün geri kazanımı ile sabun, yemlik,dizel yakıt alternatifi olan biyodizel üretilmekte ve Bakanlıktan lisanslı tesislerde yakma ile enerji geri kazanımı sağlanmaktadır.

     

    Kaynaklar:http://www.bcm.org.tr/pdf/At%C4%B1k%20ya%C4%9Flar.pdf
    http://www.ezici.com.tr/biodizelnedir.htm
    http://www.cevreonline.com/atik.htm

     

  • E-atık  ( 1 öğe )

    7.jpgE-Atık (elektronik atık) küresel olarak elektronik cihaz/aletlerin kullanıcısı tarafından kullanım süresini/hayatını tamamlamasıyla ortaya çıkartılan atıktır.


    E-atıklar (TV, bilgisayar, yazıcı, telefon, faks, fotokopi makineleri, ekranlar, DVD, VCR, entegre devreler, yarı iletkenler, baskılı devreler, algılayıcılar, kablolar, iPod, MP3, tıbbi cihazlar vs) başlıca plastik, metal(ler) ve cam içermektedir.

     

    Elektronik atıkların iki ana özelliği vardır:



      Tehlikeli ve toksik maddeler içerebilirler.
      İçerdikleri metal, cam, plastik ve yeniden kullanılabilen diğer malzemelerden dolayı değerlidirler.

    E-Atıklar Zehirli/Tehlikeli Atıktır!

     

      Klorlu solventler, bromlu alev geciktiriciler, PVC, ağır metaller, plastik ve gazlar elektronik ürünler ve parçalar yapmada, yarı iletken yongalar üretmede, devreler ve disk sürücüler imalinde 1000 ’ in üzerinde malzeme kullanılmaktadır. Bir TV katot ışın tüpü (CRT) 2–4 kg kurşun, büyük TV ekranı ondan daha fazla kurşun içermektedir. Toprak dolgusundaki ağır metallerin örneğin Pb, Cd ve Hg’nin % 40’tan fazlası elektronik alet atıklarından gelmektedir.

     

      Dünyada ve Türkiye’de elektronik eşya sektörü büyürken, e-atıkların çöp içindeki oranı hızla artmaktadır. Gelişmiş ülkelerde e-atıklar katı atıkların ortalama yüzde 1’ini oluştururken bu oranın 5 yıl içinde ikiye katlanması beklenmektedir.

     

    E-atıkların içersinde bulunan maddeler ve zararları aşağıda sıralanmıştır:

     

    Kurşun (Pb): Pb’nin sağlık üzerine olumsuz etkileri iyi bilinmektedir Çocuklarda beyin hasarı ve üreme bozuklukları Pb’ye maruziyetten birçok üründen yasaklanmıştır. CRT tüpleri, eski lehimler ve entegre devreler kurşun içerir.

    Civa (Hg):
    Düşük dozlarda bile zehirlidir ve beyin ve böbreklere zarar verir. Anne sütüyle geçebilir. Bir çay kaşığının 70’te biri bile 20 acre (yaklaşık 4.405 metrekareye (0.405 hektar) tekabül eden eski bir ölçü birimi)’ lik bir göldeki suyu kirletip yaşayan balıkların yenmesini engeller.

    Kadminyum (Cd):
    Cd insan vücudunda böbrekte birikir ve insanı zehirler. Kırılgan kemiklere etkisi vardır. Yüzeye bindirilmiş aletler, yonga resistörleri, infrared dedektörleri, yarı iletkenler ve eski tip CTR tüpleri Cd içerir. Ayrıca plastiklerde stabilizatör olarak kullanılır

    Bromlu Alev Geciktiriciler (BFR): Normal gelişme için hormonal fonksiyonları önemli derecede etkiler. BFR işyeri ve ofislerdeki bilgisayarlar üzerindeki tozlarda bulunmaktadır ve ABD ve İsveç’te anne sütünde çok fazla miktarda rastlanmıştır.

    Fosfor (P):
    CTR tüpün iç yüzünü kaplamak için kullanılır. Kırılan tüplerden oluşan tozların teneffüsü çok risklidir. Fosforun zararı pek fazla bilinmemektedir.

    Baryum (Ba):
    CRT tüpünden radyasyonu azaltmak için kullanılır Kısa süre Ba maruziyeti beyin şişmesine, kas zayıflığına, kalp ve karaciğer hastalığına neden olabilmektedir.

    Altı Değerlikli Krom (Cr+6): Korozyon koruması ve işlenmemiş galvaniz çelik levhalar ve serleştirilmiş çelik için kullanılır. DNA hasarı ve astimik bronşite sebep olabilir.

    Berilyum (Be): Ana kart ve bağlantılarda bulunur. Son zamanlarda Be kanserojen olarak sınıflanmaktadır.

    Plastikler: Bir bilgisayarda ortalama 7 kg civarında PVC’de içeren plastik bulunur. Belli sıcaklıkta yandığında dioksin oluşur. Plastik kombinasyonları basılı devrelerde, PVC en tehlikeli plastiktir.

     

    Kaynak: http://www.bydigi.com/bilim-ve-teknoloji/127444-e-atik-pazari.html

     

  • Ambalaj  ( 1 öğe )

    ambalaj.jpg

    Günlük yaşamımızda yoğun olarak kullandığımız ve geri dönüştürülebilir nitelikli ambalaj malzemeleri şunlardır.

     


    Metal Ambalajlar:
    Metal yeryüzü tabakasını oluşturan çeşitli minerallerin işlenerek saflaştırılması sonucunda üretilir. Metaller değişik element ve elementlerin bileşiminden oluşurlar ve bu elementlerin adı ile anılır. Ambalaj endüstrisinde en çok kullanılan metaller teneke ve alüminyumdur. Günlük hayatımızda sık olarak kullandığımız yağ tenekeleri, konserve kutuları ve meşrubat kutuları metal ambalajlara örnek olarak verilebilir. Metallerin geri dönüştürülmesi ile her çeşit metal malzeme üretilebilir.

     

    Cam Ambalajlar: Cam ambalaj bilinen en eski ambalaj maddelerinden biridir.

    Cam ambalajlar içine konulan ürünün görülebilmesi nedeni ile tercih edilen bir ambalaj çeşididir. Cam şişe ve kavanozların önemli bir hammadde kaynağı kullanılmış cam şişe ve kavanozlardan oluşmaktadır. Bu nedenle cam şişe ve kavanozların geri kazanımına yardımcı olmak için cadde ve sokaklardaki cam kumbaraları kullanılmalıdır. Camın geri dönüşümü ülkemizde çok uzun yıllardır yapılmakta olup yaklaşık her üç şişeden biri geri kazanılabilmektedir.

     

    Kağıt ve Karton Ambalajlar: Kağıt ve karton en çok kullanılan ambalaj malzemesi türüdür. Değerlendirilebilir nitelikli atıkların yarısından fazlasını kağıt ve karton oluşturmaktadır. Kağıdın hammaddesini selüloz adı verilen madde oluşturur. Selüloz son derece kıymetli bir madde olup kaynağı ormanlarımız ve özel yetiştirilen bitki türleridir. Bu nedenle, belki de en kıymetli atık cinsi kağıt ve kartondur. Kağıt ve karton atıkların sağlıklı bir şekilde geri kazanımını sağlamak için, diğer tüm atıklarda olduğu gibi, bu atıklarında temiz şekilde toplanması ve cinslerine göre ayrılması şarttır.

     

    Meşrubat ve İçecek kartonları: Bu ambalaj türü süt, meyve suyu gibi içeceklerin ambalajlanmasında kullanılır. Bu ambalajların %80 i kağıt ve az bir oranı da plastik ve alüminyumdan oluşmaktadır. Bu malzeme sayesinde süt ve meyve suyu gibi özellikle güneş ışığına karşı çok duyarlı olan içecekleri saklama süresi daha uzun olabilmektedir. Meşrubat ve içecek kartonları olarak adlandırdığımız bu ambalaj türü de geri dönüştürülebilir.

    Plastik Ambalajlar: Plastikler, petrol veya petrol türevlerinden elde edilir. Plastik ambalajlar son derece hafif ve kolay şekil verilebilme özelliklerinden ötürü giderek daha yaygın şekilde kullanılmaktadır. Plastik ambalajların değişik türleri vardır. Bu türlerin başlıcaları PET (Polietilentetraftalat), PVC (Polivinilklorür), PP (Polipropilen), PS (Polistren) ve PE (Polietilen) dir. Bu isimler, ambalajların değişik kimyasal yapılarından kaynaklanmaktadır.

     

    Kaynak: http://www.artecevre.com/resimler/tmp/Ambalajvegeridonusum.doc

    www.cevko.org.tr/tAmbalajNedir.aspx

  • Lastik  ( 2 öğe )

    Lastik bazı bitkilerin gövdesinde doğal olarak süte benzeyen bir kolloidal süspansiyon şeklinde bulunan veya sentezlenebilen bir hidrokarbon polimerdir. Lastik üretmekte kullanılan lateksin en büyük ticari kaynağı Euphorbiaceae familyasından Hevea brasiliensis adlı bitkidir. Sentetik lastik ise çeşitli monomerlerin polimerizasyonu ile polimerlerin elde edilmesiyle oluşur.

    Faydalı ömrünü tamamladığı belirlenerek araçtan sökülen orijinal veya kaplanmış, bir daha araç üzerinde lastik olarak kullanılamayacak durumda olan ve üretim esnasında ortaya çıkan ıskarta lastiklere Ömrünü Tamamlamış Lastik (ÖTL) denir.

    Lastikler araç altından söküldükten sonra "kullanılmış lastik" ya da "ömrünü tamamlamış lastik" olurlar. Çevrede zor ayrışır olmaları, atık lastiklerin önemli bir çevre problemi olmalarının asıl nedeni değildir. Ne kadar zor ayrışsalar da atıklar tabiatta sonunda ortadan kaldırılabilmektedir. Buna yakma ile destek de olunabilmektedir. Ancak, üretilen atık lastiklerin çok önemli miktarlarda olması bu atıkların giderilmesindeki en önemli yönü ortaya koymaktadır.

    Atık lastiklerin bertaraf yöntemleri; yeniden kaplama, geri kazanma, enerji elde edilmesi, atık deposunda depolama ve ihracattır.

    Hurda lastiklerin yığıldığı yerlerde önemli 2 çevre zararı söz konusu olmaktadır. Bunlar:

    • Bu yığınlarda meydana gelen şiddetli yangınlar,
    • Diğeri ise bu yığınlarda rahatça çoğalma fırsatı bulan böcekler nedeniyle toplum için oldukça tehdit edici hastalıkların yayılma ihtimalidir.
  • Metal  ( 1 öğe )
    Metaller çok değişik türde üstün özellikleri nedeniyle endüstride geniş uygulama alanına sahiplerdir. Özellikle üstün mekanik özelliklere sahip olduklarından en önemli yapı ve makine malzemesi sayılırlar. Metaller demir esaslı metaller ve demirdışı metaller olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Çelik ( demir esaslı metal) ve alüminyumun ( demirdışı metal) metaller arasında geri dönüşüm ve geri kazanım piyasasında çok büyük paya sahip malzemelerdir.
  • Akü ve Pil  ( 1 öğe )

    Şarj edilmeyen primer hücrelerde kimyasal reaksiyon sonucu oluşan kimyasal enerjinin doğrudan dönüşümü ile üretilen elektrik enerjisi kaynağına pil denir.

     

    Enerji depolayan ve gerektiğinde bu kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine çeviren cihazlara akü denir.

    Evlerde, işyerlerinde, ulaşımda ve sanayide önemli miktarda pil kullanılmaktadır. Piller, motorlarda, elektronik cihazlarda, saatlerde, kameralarda, hesap makinelerinde, işitme aletlerinde, kablosuz telefonlarda, oyuncaklarda v.b. yerlerde geniş bir kullanım alanı bulmaktadır.

    Atık piller; kağıt, metal ve cam gibi atıklara göre daha az hacme sahip olmalarına rağmen, onlardan binlerce kat fazla doğal yaşama ve insanlığa zararlı ağır metaller içerirler.

     

    Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre;

    • Atık ( hurda ) akümülatörler çöp değildir ve diğer atıklarla beraber atılamazlar.
    • Atık ( hurda ) akümülatörler mutlaka lisanslı ve yetkili toplayıcılara teslim edilmelidir.
  • Kağıt  ( 3 öğe )

    Kağıt, kültürel ve sanayi alanındaki yeri ile insanlığın en önemli ihtiyaç maddelerinden biri olup, kağıt sanayinin gelişmesi bir ülkenin sanayi ve kültürel gelişmişlik düzeylerinin belirleyici etmenlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

    Atık kağıt sürekli olarak geri kazanılamaz. Eğer, belirli miktardaki kağıt sürekli olarak geri kazanılırsa, son kullanılma limitlerine çok kısa bir süre içinde ulaşılır. Her geri kazanımda, liflerin boyu kısalır ve liflerin yapışması için yardımcı maddeler ilave edilmeden yeni kağıt üretilemez.

  • Cam  ( 2 öğe )

    Cam, aşırı soğutulmuş alkali ve toprak alkali metal oksitleriyle, diğer bazı metal oksitlerin çözülmesinden oluşan bir sıvı olup ana maddesi (SiO2) silisyumdur.

    Camın bileşimine giren üç grup madde vardır. Bunlar cam haline gelebilen oksitler, eriticiler ve stabilizatörler denilen maddelerdir. Camın bileşimine giren bu maddeler kum-soda-kireç olarak da adlandırılabilirler. Camın bileşimine giren maddelerin dışında cama önemli özellikler kazandıran ve üretimde bazı yararlar sağlayan yardımcı bileşenlerde vardır.

?>
Türkiye Geri Dönüşüm Platformu 

Kullanıcı Girişi

utputCharset(), 0 ); ?>